กายกายานุปัสสนา
รู้ว่ากำลังยืน เดิน นั่ง หรือนอน — ตลอดวัน
จุดประสงค์
ฝึกให้รู้กายในชีวิตประจำวันโดยไม่ต้องแยกเวลาฝึก ทุกอิริยาบถคือโอกาส
จากพระสูตร
“ภิกษุเดินอยู่ ก็รู้ชัดว่าเราเดิน ยืนอยู่ ก็รู้ชัดว่าเรายืน นั่งอยู่ ก็รู้ชัดว่าเรานั่ง”
มหาสติปัฏฐานสูตร · พระไตรปิฎกภาษาไทย (สาธารณสมบัติ)
วิธีฝึก
- 1
ขณะเปลี่ยนท่า เช่น จากนั่งลุกขึ้นยืน — ให้รู้ว่ากำลังเปลี่ยนท่า
- 2
เลือกช่วงเวลาในวัน เช่น ตอนเดินไปห้องน้ำ ให้รู้ว่ากำลังเดิน
- 3
ไม่ต้องจ้องหรือเคร่งเครียด แค่มีความรู้สึกตัวเบา ๆ ว่าร่างกายอยู่ในท่าใด
- 4
ฝึกนาน 5 นาทีโดยเดินช้า ๆ รู้เท้ากระทบพื้นทีละก้าว
ข้อควรสังเกต
- · อิริยาบถเปลี่ยนบ่อยมาก การรู้ทันทุกครั้งไม่จำเป็น — รู้ได้บางครั้งก็มีคุณค่า
- · การเดินช้าอาจรู้สึกแปลก ๆ ในตอนแรก นั่นคือสัญญาณว่ากำลังสังเกตจริง
คำถามสะท้อนตนเอง
- วันนี้รู้อิริยาบถในช่วงใดบ้าง
- มีท่าใดที่ลืมรู้บ่อยที่สุด
- เมื่อรู้อิริยาบถ ความรู้สึกในกายเป็นอย่างไร