ธรรมธรรมานุปัสสนา
รู้จักนิวรณ์ 5 ที่ขัดขวางการฝึก และรู้เมื่อมันเกิด
จุดประสงค์
ฝึกเห็นนิวรณ์เป็นสิ่งถูกรู้ ไม่ใช่ศัตรู เมื่อรู้ทัน กำลังของนิวรณ์ลดลง
จากพระสูตร
“ภิกษุรู้ว่ากามฉันทะมีอยู่ในตน หรือไม่มีอยู่ในตน อย่างนั้น ๆ แจ่มแจ้ง”
มหาสติปัฏฐานสูตร · พระไตรปิฎกภาษาไทย (สาธารณสมบัติ)
วิธีฝึก
- 1
จำนิวรณ์ 5: กามฉันทะ (อยากได้) พยาบาท (หงุดหงิด) ถีนมิทธะ (ง่วงซึม/หดหู่) อุทธัจจกุกกุจจะ (ฟุ้งซ่าน) วิจิกิจฉา (ลังเลสงสัย)
- 2
ระหว่างฝึก เมื่อพบอาการใด ให้ตั้งชื่อมัน เช่น 'นิวรณ์: ฟุ้งซ่าน'
- 3
สังเกตว่านิวรณ์นั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร — มีอะไรกระตุ้น
- 4
สังเกตว่ามันดับได้เองหรือไม่ เมื่อรู้แล้ว
ข้อควรสังเกต
- · นิวรณ์ทุกตัวเป็นเรื่องปกติของมนุษย์ — ไม่มีใครไม่มีนิวรณ์
- · การรู้ทันนิวรณ์เร็วขึ้นเรื่อย ๆ คือพัฒนาการที่แท้จริง
คำถามสะท้อนตนเอง
- วันนี้นิวรณ์ใดเด่นที่สุด
- รู้ทันก่อนหรือหลังที่มันแสดงออก
- เมื่อรู้แล้ว นิวรณ์นั้นเปลี่ยนไปอย่างไร