ธรรมธรรมานุปัสสนา
รู้ว่าประสบการณ์เกิดจากการกระทบของอายตนะ — ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ
จุดประสงค์
ฝึกเห็นต้นกำเนิดของความรู้สึกและความคิด ลดความยึดว่าสิ่งนอกเป็นสาเหตุทุกข์เพียงอย่างเดียว
วิธีฝึก
- 1
เมื่อมีความรู้สึกเกิดขึ้น ให้สังเกตว่ามาจากทางใด — ตาเห็น หูได้ยิน หรือใจคิด
- 2
สังเกตว่ากระบวนการเกิดเร็วมาก — เห็นแล้วก็รู้สึก รู้สึกแล้วก็คิด แทบไม่มีช่องว่าง
- 3
ลองสร้างช่องว่างเล็ก ๆ ระหว่างการกระทบและการตอบสนอง — เพียงรู้ว่า 'กำลังเห็น' ก่อนตีความ
ข้อควรสังเกต
- · อายตนะที่ 6 คือใจ — ความคิดเกิดขึ้นที่ใจเหมือนที่ตาเห็นสี
- · ไม่ต้องปิดกั้นการรับรู้ — เพียงรู้ว่ากำลังรับรู้
คำถามสะท้อนตนเอง
- วันนี้อายตนะใดนำมาซึ่งความรู้สึกมากที่สุด
- พบช่องว่างระหว่างการกระทบและการตอบสนองได้ไหม
- การรู้ต้นกำเนิดของความรู้สึกเปลี่ยนประสบการณ์อย่างไร