จิตจิตตานุปัสสนา
รู้จิตมีราคะ โทสะ โมหะ — ตามพระสูตร
จุดประสงค์
ฝึกเห็นกิเลสเป็นสภาวะชั่วคราว ไม่ใช่ตัวตน และไม่ตำหนิตนเอง
จากพระสูตร
“จิตมีราคะ ก็รู้ว่าจิตมีราคะ จิตมีโทสะ ก็รู้ว่าจิตมีโทสะ”
มหาสติปัฏฐานสูตร · พระไตรปิฎกภาษาไทย (สาธารณสมบัติ)
วิธีฝึก
- 1
เมื่อรู้สึกอยากได้ โลภ หรือติดใจ — รู้ว่า 'จิตมีราคะ'
- 2
เมื่อรู้สึกหงุดหงิด ไม่พอใจ หรือโกรธ — รู้ว่า 'จิตมีโทสะ'
- 3
เมื่อรู้สึกมึนงง ไม่ชัด หรือหลงลืมตัว — รู้ว่า 'จิตมีโมหะ'
- 4
เพียงรู้และตั้งชื่อ ไม่ต้องพยายามเปลี่ยน ไม่ต้องโกรธตัวเอง
ข้อควรสังเกต
- · การรู้ทันกิเลสไม่ได้หมายความว่ากิเลสจะดับทันที — แต่ลดแรงกิเลสได้
- · อย่าตำหนิตัวเองที่มีกิเลส — ทุกคนมี การรู้ทันคือก้าวสำคัญ
คำถามสะท้อนตนเอง
- วันนี้กิเลสใดเด่นที่สุด
- รู้ทันตอนไหน — ก่อนแสดงออก ระหว่าง หรือหลัง
- เมื่อรู้แล้ว กิเลสนั้นเปลี่ยนไปอย่างไร